ދައުލަތުގެ މާލީ ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ސަބްސިޑީއަށް ކުރާ ހަރަދުތައް މި އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި އަންދާޒާކުރި މިންވަރަށްވުރެ %16 މައްޗަށް އެރި ނަމަވެސް ފާއިތުވި އަހަރު ސަބްސިޑީއަށް ކުރި ހަރަދަށްވުރެ %8 ދަށެވެ.
މި އަހަރަށް ފާސްކުރި ބަޖެޓުގައި ސަބްސިޑީތަކަށް ހަރަދުވާނެކަމަށް އަންދާޒާކުރި ވަރަށްވުރެ ހަރަދުވި މިންވަރު %16 އިތުރުވެފައިވާކަން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކައިފި އެވެ.
ފާއިތުވި ނޮވެންބަރު 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީއާއި ކުރި ހަރަދުގެ ތަފުސީލުތައް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށްފައިވާއިރު، މިނިސްޓްރީގެ ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން އެ މުއްދަތުގައި ސަބްސިޑީތަކަށް 3.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވި އެވެ.
މި އަހަރަށް ފާސްކުރި ބަޖެޓުގައި ސަބްސިޑީތަކަށް ހަރަދުވާނެކަމަށް އަންދާޒާކޮށްފައިވަނީ 2.8 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. އެހެންކަމުން އަންދާޒާކުރި މިންވަރަށްވުރެ ސަބްސިޑީ ހަރަދުވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.
ސަބްސިޑީގެ ހަރަދު ބަޖެޓުގައި އަންދާޒާކުރި މިންވަރަށްވުރެ އިތުރުވީ ނަމަވެސް ފާއިތުވި އަހަރު ސަބްސިޑީއަށް ކުރި ހަރަަދަށްވުރެ މި އަހަރު ހިނގި ހަރަދު ކުޑަ އެވެ. އެގޮތުން ފާއިތުވި އަހަރުގެ އެ މުއްދަތުގައި ސަބްސިޑީއަށް 3.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވިކަން ހިސާބުތަކުން ދައްކަ އެވެ.
އެހެންކަމުން މި އަހަރު ސަބްސިޑީއަށް ހަރަދުވި މިންވަރު ފާއިތުވި އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 8.6 އިންސައްތަވަނީ ދަށްވެފަ އެވެ. ސަބްސިޑީ ހަރަދު ދަށްވި މައިގަނޑު އެއް ސަބަބު ކަމުގައި ބެލެވެނީ މަހުގެ އަގަށް ސަރުކާރުން ގެނައި ބަދަލާއެކު މިފްކޯއަށް ފޯރުކޮށްދޭ ސަބްސިޑީ ދަށްވުމެވެ.
2025 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް ހުށަހަޅާފައިވާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން ސަބްސިޑީ ނިޒާމު އިސްލާހުކޮށް ކުންފުނިތަކަށް ސަބްސިޑީ ފައިސާ ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ސަބްސިޑީ އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވާ މީހުން ދެނެގަނެ އެ ފަރާތްތަކަށް ސަބްސިޑީ ދިނުމަށްވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ.
ސަރުކާރުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ ސަބްސިޑީ ނިޒާމަކީ ދެމެހެއްޓެނެވި ނިޒާމަކަށް ހެދުމާއެކު އިޖުތިމާއީ އަދާލަތު ގާއިމުކުރެވޭނެ އުސޫލަކުން ސަބްސިޑީތައް ދިނުމުގެ ގޮތުން ސީދާ ބޭނުންޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ސަބްސިޑީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މިބަދަލާއެކު މިހާރާ ހިލާފަށް ސަބްސިޑީ ލިބޭ ކޮންމެ މީހަކަށް އެމީހަކަށް ދައުލަތުން ދޭ އެހީތެރިކަމަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް އެނގޭނެ އެވެ. އަދި ސަބްސިޑީ ލިބޭނީ އެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް އެދިގެން ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ސަބްސިޑީ ހައްގުވާ މީހުންނަށް އެކަންޏެވެ. ސަބްސިޑީ ހައްގުވާ މީހެއްކަން ކަަނޑައެޅުމަށް ބޭނުންކުރާނީ ޕްރޮކްސީ މީންސް ޓެސްޓު މޮޑެލްއެކެވެ. އެއީ ގޭބީސީގެ އާމްދަނީ ޔަގީންނުކުރެވޭ ހާލަތުގައި ގޭބީސީގެ އެހެނިހެން މައުލޫމާތުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ގޭބީސީއެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރާ މޮޑެލްއެކެވެ.
ސަބްސިޑީއަށް އެދި ހުށަހަޅަ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ މައުލޫމާތުގެ ސައްހަކަން ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގައި ހުރި މައުލޫމާތުތަކުގެ އަލީގައި ޔަގީންކުރެވޭނެ އެވެ. ސަރުކާރުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ މީހުންގެ މައުލޫމާތު އިދާރާތަކުން ހޯދުމާއެކު، ޕެންޝަން އޮފީހާއި މީރާއިން ލިބެންހުރި މައުލޫމާތުތަކާއި ބޭންކުތަކުން ހޯދެން ހުރި މައުލޫމާތުތައްވެސް އެކަމުގައި ބޭނުންކުރާނެ ކަމަށް ބަޖެޓު ފޮތުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
ސަބްސިޑީ ނިޒާމަށް ގެންނަން ނިންމާފައިވާ އިސްލާހުތައް ތަންފީޒުކުރަން ފަށަން ރާވާފައިވަނީ އަންނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލު މަހާ ހަމައިންނެވެ. އެއީ ކަރަންޓާއި، ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރާއި ތިލާއި ކާޑާއި ނަރުދަމާގެ ހިދުމަތްތައް އަގުހެޔޮކުރުމަށް ދޭ ސަބްސިޑީ ކުންފުނިތަކަށް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި އެ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ ފަރުދުންނަށް ސީދާ ލިބޭ ގޮތަށް ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ.
މި ގެނެވޭ ބަދަލާއެކު އަންނަ އަހަރު 1.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ބަޖެޓުން ސަލާމަތްވާނެ އެވެ. 2026 ގައި 2.2 ބިލިއަން ސަލާމަތްކުރެވޭނެ އެވެ.
ނިޒާމަށް ގެންނަ އިސްލާހުގެ މައިގަނޑު އަމާޒު ހިފާފައި ހުރީ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ އެންމެނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ސަރުކާރުން ބުނި ގޮތުގައި މުޅި އިސްލާހު ބައްޓަންކޮށްފައިވަނީ އެންމެ ފަގީރު 20 އިންސައްތަ ގޭބީސީއަށް އުފުލަންޖެހޭ މާލީ ބުރައަށްވުރެ ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބޭނެ ގޮތަށެވެ. އެގޮތުން ސަބްސިޑީ ނިޒާމަށް ގެންނަ ބަދަލާއެކު އެންމެ ފަގީރު ގޭބީސީތަކުން ކުރާ ހަރަދަށް އިތުރުވާ މިންވަރަށްވުރެ ސަރުކާރުން ނަގުދުކޮށް އެ ގޭބީސީތަކަށް ދޭ ފައިސާ ގިނަވާނެ ކަމަށް ބަޖެޓު ފޮތުގައި ލަފާކޮށްފައިވެ އެވެ.