ރަސްމާލެ ބޮޑު މަޝްރޫއުގެ އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރަން ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއް ވައްދައިފި

ރަސްމާލެއިން 500 ހެކްޓަރަށްވުރެ ބޮޑު ބިން ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏަށް 99 އަހަރަށް ދިނުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރުމަށް އެދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.

ގާނޫނީ ވަކީލު އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކެންދޫ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު އަލީ ހުސެއިން ވިދާޅުވީ އީގަލް ހިލްސްއާއެކު ސޮއިކޮށްފައިވާ "ކޮމާޝަލް ޓާމްސް އެގްރީމެންޓް" ގެ ދުސްތޫރީ ސައްހަކަމާމެދު ސުވާލުއުފައްދައި މިއަދު ހުށަހެޅި މި މައްސަލައަކީ އާންމު މަސްލަހަތު ހިމެނޭ ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ.

ސަރުކާރުން މި އެއްބަސްވުމުގެ ފުރިހަމަ ތަފްސީލު އާންމުކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، ދެފަރާތުން އާންމުކޮށްފައިވާ ބަޔާންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ރަސްމާލެއިން ހިއްކާފައިވާ ބިމުން 500 ހެކްޓަރަށްވުރެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓެއް ނުވަތަ ކުއްޔެއް ދެއްކުމަކާ ނުލައި 99 އަހަރަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް އަލީ ހުސެއިން ވިދާޅުވި އެވެ.

 އަދި އެ ބިމުގައި ތަރައްގީކުރާ ވަސީލަތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން ތިންވަނަ ފަރާތްތަކަށް "ރޯލިންގް ލީސް އިންޓްރެސްޓް" (ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކުއްޔަށްދިނުމުގެ ހައްގު) އުފެއްދުމުގެ ބާރުވެސް އެ ކުންފުންޏަށް ދިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައިގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ގާނޫނުއަސާސީގެ 250 ވަނަ މާއްދާގައި ދައުލަތުގެ މުދަލެއް ނުވަތަ ފައިސާއެއް އެކަކަށްވެސް ދީ، ވިއްކައި، ކުއްޔަށްދީ، ނުވަތަ ދޫކޮށްލަންވާނީ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އެއްއިންޓްރެސްޓެއްގެ ދަށުން 99 އަހަރަށް ބޭރުގެ ފަރާތަކަށް ދައުލަތުގެ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ ބާރު ސަރުކާރަށް ދޭ އެއްވެސް ގާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ނެތެވެ.

އޭގެ އިތުރުން، ގާނޫނުއަސާސީގެ 251 ވަނަ މާއްދާގައި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖޭގެ ބިން ކުއްޔަށްދިނުމުގައި އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 99 އަހަރު ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވީ ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ތިންވަނަ ފަރާތްތަކަށް ޖެހިޖެހިގެން ހައްގުތައް ދެވޭ ގޮތަށް އޮތުމުން، ވަކި ނިމޭނެ ތާރީހެއް ނެތި ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖޭގެ ބިމުގެ ހައްގުތައް ލިބިގެންދާނެ މަގު ފަހިވާ ކަމަށްވެސް މައްސަލައިގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.

އެހެންކަމުން، ގާނޫނުއަސާސީގެ 250 އަދި 251 ވަނަ މާއްދާއާ ސީދާ ހިލާފުވާތީ، މި އެއްބަސްވުމަކީ އުފެދުމުގައި ވެސް ބާތިލު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ވަނީ އެދިފަ އެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ތެރެއިން، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަކި ގޮތެއް ނިންމަންދެން އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރުން ފަސްކުރުމުގެ ވަގުތީ އަމުރަކަށްވެސް ވަނީ އެދިފައެވެ. ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދިފައިވަނީ، ތިންވަނަ ފަރާތްތަކުގެ ހައްގުތައް އުފެދިގެން ދިޔަނުދިނުމަށާއި، ކޯޓުގެ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅި، ދައުލަތަށް އުފުލަންޖެހިދާނެ އިއާދަނުކުރެވޭނެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކުން ދައުލަތް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. 

ރަސްމާލޭން ސަރުކާރުން ހިއްކާފައިވާ 1،100 ބިމުގެ ތެރެއިން 500 ހެކްޓަރުގައި ޔޫއޭއީގެ މަޝްހޫރު އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏާއެކު ސަރުކާރުން މިދިޔަ ހަފްތާގައި ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމުގައި، މި މަޝްރޫއުގެ ތެރެއިން ތަރައްގީ ކުރާ ތަންތަން ގަންނަ ފަރާތްތަކަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ 99 އަހަރުގެ 'ރޯލިންގް ލީސް' ނިޒާމަކީ މިހާރު އާންމުންގެ ސަމާލުކަމާއި ކަންބޮޑުވުން އެންމެ ބޮޑަށް ހުއްޓިފައިވާ އެއް މާއްދާ އެވެ.

މި އިންވެސްޓްމަންޓު ރާއްޖެ އަށް ގެނައުމުގައި އިސްކޮށް ހުންނެވި ހައުސިން މިނިސްޓަރު ޑރ. އަބްދުﷲ މުއްތަލިބު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މި އުސޫލަކީ ރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީގެ 251 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ބިން މިލްކު ނުކުރެވޭ ގޮތަށް އިންވެސްޓަރުންނަށް ދިގު މުއްދަތުގެ ޔަގީންކަން ދިނުމަށް އެކުލަވާލާފައިވާ ގާނޫނީ އީޖާދީ މޮޑެލެކެވެ.

އީގަލްސް ހިލްސްއިން މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 8،000އަށް ވުރެ ގިނަ ޕްރޮޕަޓީ ތަރައްގީކުރަން ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، އޭގެން ކޮންމެ ތަނެއް ވިއްކާއިރު ވެސް، އެ ތަނެއް ގަންނަނީ ކާކުތޯ ބަލައި، ނޫނެކޭ ބުނުމުގެ ފުރިހަމަ އިހްތިޔާރު ދިވެހި ދައުލަތަށް ލިބޭކަމަށް މުއްތަލިބު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. 

އަދި އޭގެ ތަނެއް ގަނެ ވިއްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެތަނެއް އަލުން ގަންނަ މީހަކާ މެދު ވެސް އަމަލުކުރާނީ ހަމަ އެއް އުސޫލުން ކަމާއި، ވިއްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ދައުލަތަށް 4 ޕަސެންޓުގެ ފީ އެއް ދައްކަން ވެސް ޖެހެ އެވެ.